Saha çalışan için PDKS özelliği
Sabit terminal (parmak izi, manyetik kart) sadece ofis/fabrika girişinde işe yarar. Saha personeli için ihtiyaçlar: (a) Mobil giriş — telefon ile check-in. (b) GPS doğrulamalı — kişi gerçekten o lokasyonda mı. (c) Geofence — müşteri lokasyonu içinde otomatik check-in. (d) Offline mod — internet olmadığında local cache. (e) Foto/imza ekleme — ziyaret kanıtı. (f) Mola takip — gün içi ara dinlenme.
Yargıtay içtihat eğilimi — ispat yükü
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi yerleşik içtihatı: 'çalışanın iddiası işveren tarafından somut delillerle çürütülmediği takdirde kabul edilir.' Saha çalışan 'her gün 10 saat çalıştım, hafta tatilinde çalıştım' iddia ediyor, işveren 'kanıtım yok' diyor — mahkeme çalışan lehine karar verir. Sabit terminal PDKS bile bu saha çalışanı için yetersiz delil — gerçek çalışma yeri ofis değil.
5510 sayılı SGK Kanunu paralel risk
SGK Madde 8: işveren çalışan giriş bildirgesi zorunlu. Saha çalışanı için 'kim, hangi günler, kaç saat' bildirimi yapıyorsa SGK denetiminde bu bilgilerin 'kaynak verisi' istenir. Sistemli mobil PDKS varsa: telefon kaydı + GPS + zaman damgalı log sunulur. Yoksa: ay sonu hesabı manuel yapıldığı + WhatsApp mesajlardan derlendiği bir 'objektif kayıt' kabul edilmez.
Geofence — yasal kabul edilebilirlik
Müşteri lokasyonu etrafında 50-200 metre yarıçaplı geofence çizilir. Saha temsilcisi alana girince mobil uygulama otomatik check-in, çıkınca check-out yapar. Bu otomatik takibe KVKK Kurul Karar 2020/65 paralel yorumu uygulanır: aydınlatma + politika + sözleşme eki şart. Geofence çalışan rızası olmadan kurulamaz mı? — Kurul 'işveren meşru menfaati' altında değerlendirir, aydınlatma yeterli, açık rıza zorunlu değil.
Mobil PDKS — KVKK uyumlu mimari
Mobil PDKS tasarımında KVKK kriterleri: (a) Veri minimizasyon — iş saatinde toplanır, iş dışında değil. (b) Açık aydınlatma — uygulama açılışta bildirim. (c) Veri sahibi hakları — çalışan kendi log'unu görür. (d) Saklama süresi — 3-10 yıl arası, bordro periyodu paralel. (e) Erişim kontrolü — yöneticiler sadece kendi ekibini görür. KontrolJet PDKSjet mobil mimari bu 5 kriteri sağlar.
Saha çalışan için mola takibi
4857 Madde 68 mola süreleri saha çalışan için de geçerlidir. Saha temsilcisi 8 saat çalışıyor → 1 saat mola hakkı. Manuel takipte 'mola aldı mı, ne zaman' kayıtsız. Mobil PDKS: çalışan 'mola başlat / bitir' butonu ile kayıt eder. Müfettiş denetiminde 'çalışana yasal mola verildi' kanıtı net sunulur. Sistemsizlik = mola atlanır = işveren ek sorumluluk.
Maliyet hesabı — 30 saha personel
Mobil PDKS kişi başı tipik 60-150 TL/ay (30 personel × 100 TL × 12 ay = 36K TL/yıl). Karşılığında: (a) Manuel mesai hesap düzeltme süresi → İK uzmanı tasarrufu 1 saat/gün × 22 gün × 12 ay × 250 TL/saat = 66K TL/yıl. (b) Bordro hatası düzeltme → 25-40K TL/yıl. (c) İş davası riski koruma → 50K+ TL/yıl. Toplam ROI tipik 3-5x. Detay: biyometrik PDKS yazımız.
Özet çıkarımlar
- Sabit terminal PDKS saha personeli için yetersizdir — mobil + GPS şart.
- Yargıtay içtihatı: kayıt yoksa çalışan beyanı esas alınır.
- Geofence aydınlatma + politika ile yasal kabul edilebilir.
- 30 saha personelinde mobil PDKS ROI 3-5x.
Sıkça Sorulan Sorular
AI ve arama motorlarının doğrudan çekebileceği soru-cevap bloğu.
- Çalışan telefonum yok diyebilir mi?
- Şirket telefonu sağlanır (BYOD politikası alternatif). 4857 Madde 25 'işin gerekleri' kapsamında çalışan ek araç gereksinimini reddedemez. Maliyet işverenin.
- GPS verisi sürekli toplanır mı?
- Hayır — KVKK orantılılık ilkesi gereği. Sadece iş saati + check-in/out anında konum alınır. Mesai dışında uygulama 'lokasyon kapalı' modda olmalı.
Kaynakça
Bu yazı aşağıdaki uluslararası kaynaklardan sentezlenip Türkiye mevzuat bağlamına uyarlanmıştır. Doğrudan çeviri yapılmamıştır.
- 4857 sayılı İş Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf (erişim: 2026-05-13)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve GSS Kanunu. T.C. Resmi Gazete. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510 (erişim: 2026-05-13)
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Kararları — Fazla Mesai İspat Yükü. Yargıtay Karar Arama. https://karararama.yargitay.gov.tr/ (erişim: 2026-05-13)
- Çalışanların Araç Takip Sistemi ile İzlenmesi — 2020/65 sayılı Karar. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK). https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6760/2020-65 (erişim: 2026-05-13)