1. PDKS vs WFM — gerçek fark
PDKS Türkçe'de tarihsel olarak "giriş-çıkış" kaydı anlamına gelir. SHRM "Time and Attendance" kapsamı çok daha geniş: giriş-çıkış + mesai + izin + vardiya + proje süresi + bordro entegrasyonu. Modern PDKS = Time & Attendance + Scheduling + Bordro Integration. Gartner WFM Magic Quadrant 6 modül bütünü olarak tanımlar.
Detay yazı:
2. EU 2003/88 + 4857 mevzuatı
CJEU C-55/18 CCOO v Deutsche Bank kararı (2019): işveren "objective, reliable, accessible" çalışma süresi kayıt sistemi kurmakla yükümlü. AB tarafı 48 saat haftalık tavan, Türkiye 4857 Md.63: 45 saat. Madde 41 fazla mesai: yıllık max 270 saat, %50 zam (hafta tatili %100). Denkleştirme dönemi 2 ay, TİS ile 4 aya çıkar.
Detay yazı:
3. Biyometrik PDKS + KVKK
KVKK Md.6: biyometrik veri özel nitelikli kişisel veridir. Kurul kararları (2019/52, 2020/138) parmak izi PDKS'i "orantısız işleme" olarak değerlendirdi. AYM 2019/24199 + 2021/4856 alternatif yöntem varken biyometrik tercih edilirse Anayasa Md.20 ihlali. NIST FRVT: en iyi yüz tanıma %99.9 doğruluk ama etnik gruplar arası %2 fark. EU AI Act yüksek risk kategorisi.
Detay yazı:
4. Mobil PDKS + Geofence
EDPB Guidelines 4/2022 lokasyon izlemeyi yüksek risk kategorisinde sınıflar. Risk azaltıcı: amaç sınırlama (İSG/mesai), veri minimizasyonu (5 dk aralık), kademeli erişim, max 6 ay saklama. Anti-spoofing önlemler kritik: hücre baz istasyonu üçgenlemesi, WiFi MAC pozisyon, zaman serisi anomalisi, jailbreak detect.
Detay yazı:
5. NFC vs RFID vs Yüz Tanıma donanım
ISO/IEC 14443 NFC standart (13.56 MHz, 4-10 cm). ISO/IEC 24745 Biometric Information Protection: biyometrik veri yerel cihazda hash'lenmeli, raw DB'de tutulmamalı. KVKK uyum sıralaması: mobil/QR > NFC > parmak izi > yüz tanıma. 100 çalışan için maliyet: NFC ~10K TL, parmak izi ~12K TL, yüz tanıma ~25K TL, mobil 0 TL.
Detay yazı:
6. Fazla mesai hesabı
ILO C001 (1919) tarihsel temel: günde 8, haftada 48 saat. FLSA: ABD haftalık 40+ time-and-a-half (1.5x). Türkiye 4857 Md.41: yıllık max 270 saat, %50 zam, hafta tatili %100. Denkleştirme dönemi 2-4 ay. PDKS-bordro entegrasyonu kritikliği: ADP verisi %22 firma overtime hesap hatası yapıyor — entegre sistemde hata %0.5 altı.
Detay yazı:
7. Esnek mesai ve hibrit çalışma
McKinsey: ABD remote-eligible işlerin %58'i hibrit. Eurofound EWCS: AB'de %40 çalışan haftada en az 1 gün uzaktan. Türkiye 4857 Md.14 uzaktan çalışma + Uzaktan Çalışma Yönetmeliği (RG 31419) yazılı sözleşme + gider düzenlemesi şart koşar. Fransa-Belçika "right to disconnect" yasası AB Direktif teklifinde. PDKS sistemi mesai dışı bildirimi durdurmalı.
Detay yazı:
8. Vardiya çizelgeleme (fairness)
Cornell ILR: %73 çalışan "adil olmayan vardiya" işten ayrılma nedeni. Gini coefficient ile boyut-boyut adalet ölçümü (hafta sonu, gece, izin). INFORMS scheduling literature: Integer Programming + heuristic (Simulated Annealing, Tabu Search). EU AI Act + KVKK Md.11/g: algoritmik karar açıklanabilir olmalı.
Detay yazı:
9. Vardiya sağlığı (IARC + NIOSH)
IARC Monograph V124 (2019): "shift work involving circadian disruption" Group 2A "olası kanserojen" (tütün, UV ile aynı kategori). Lancet meta-analiz: gece çalışan koroner kalp hastalığı riski %20-40 yüksek. 4857 Md.69-70: gece vardiya 20:00-06:00, max 7.5 saat; 18 yaş altı/gebe yasak. 6331 Md.15: gece çalışan yıllık 1 kez ücretsiz sağlık taraması.
Detay yazı:
10. Bordro + SGK entegrasyonu
ADP Research Institute: entegre olmayan sistemde bordro hata %3-7, entegre %0.3 altı. SGK e-Bildirge V2 (APHB) XSD şema: TCKN, gün sayısı, prime esas kazanç, eksik gün nedenleri. PDKS-bordro-SGK üçgenleme audit trail her aktarımda zorunlu. SGK 2025 "Açık API" programı modern PDKS bu trende uyumlu olmalı (OpenAPI 3.1).
Detay yazı: